WAT IS ODD

                                                 

ODD (oppositioneel-opstandige gedragsstoornis) is een afkorting van de Engelse term oppositional defiant disorder. Een kind met ODD heeft gedurende minimaal 6 maanden een patroon van negatief, agressief en opstandig gedrag laten zien. Volgens de DSM heeft een kind ODD als hij of zij voldoet aan 4 of meer van de onderstaande 8 criteria gedurende minimaal 6 maanden.

Het kind:

-    is vaak driftig;

-    maakt vaak ruzie met volwassenen;

-    is vaak opstandig of weigert zich te voegen naar verzoeken of regels van -volwassenen;

-    ergert vaak met opzet anderen;

-    geeft anderen vaak de schuld van eigen fouten of wangedrag;

-    is vaak prikkelbaar en ergert zich gemakkelijk aan anderen;

-    is vaak boos en gepikeerd;

-    is soms hatelijk en wraakzuchtig.

                                                                           

Een kind met ODD is moeilijk op te voeden, heeft thuis (of bij mensen die het goed kent) last van woede-uitbarstingen, koppigheid, het is ongevoelig voor aanwijzingen van volwassenen, niet geneigd om een compromis te zoeken of te overleggen of zich te voegen naar volwassenen. Het kind heeft last van een lage eigenwaarde, is afstandelijk en heeft moeite om emoties te uiten. Het legt moeilijk contact, heeft last van stemmingswisselingen en heeft een lage frustratietolerantie. Deze kinderen tasten voortdurend grenzen af en zijn agressief, maar feitelijk gewelddadig gedrag is niet aan de orde. ODD komt bij 3,2 % van de kinderen voor.

 


BEHANDELING EN THERAPIE

Oppositionele gedragsstoornissen zijn moeilijk te behandelen, omdat:

-Het kind over het algemeen weinig probleembesef heeft;

-Het kind de schuld vaak bij een ander legt en niet bij zichzelf, hij ‘reageert er alleen op’;

-Het kind ervaart dat het wat bereikt met zijn opstandige gedrag: andere kinderen worden bang en ze geven toe en hij kan wegvluchten voor zijn verantwoordelijkheden.

-Het kind op deze manier veel invloed heeft op andere kinderen. Ook heeft hij invloed op de begeleider of leerkracht, waardoor er een onveilige sfeer (in de groep) ontstaat.

 

Er zijn verschillende soorten behandelingen en therapieen voor ODD. Omdat de problemen van ODD zo hardnekkig zijn is er meestal sprake van een langdurige behandeling. De verschillende elementen in een behandeling zijn: psycho-educatie; gedragstherapie met de ouders; training voor de ouders en de school; gezinstherapie; (cognitieve) gedragstherapie met het kind.

 


STRUCTURERENDE  PSYCHOTHERAPIE

Kinderen met ODD willen de oorzaken van hun problemen nog wel eens buiten hunzelf leggen. Ze hebben weinig vertrouwen in anderen en zijn erg gericht op het hier en nu: hun behoefte moet nu bevredigd worden en ze kunnen niet kijken wat de gevolgen zijn op langere termijn.Het kind kan behandeling krijgen in een klinische inrichting. Hier wordt structurerende psychotherapie geboden. Dit houdt in dat er een therapeut is die allemaal regels opstelt ten opzichte van de fysieke agressie. Ook probeert deze samen met het kind andere manieren te vinden om deze agressie te uiten. Ze proberen op deze manier om ervoor te zorgen dat de kinderen controle krijgen over hun emoties en impulsen, waarbij ze de technieken die ze geleerd hebben kunnen toepassen om deze op een goede manier te uiten.

Gedragstherapeutische technieken zijn het meest effectief, omdat ze specifiek gericht zijn op de verandering van het gedrag, waar de omgeving het meeste last van heeft. De kinderen leren vaardigheden aan om sociale problemen op te lossen. De regulatie van boosheid en het tegengaan van impulsiviteit (eerst denken, dan doen) krijgen in deze vorm van therapie veel aandacht. Het kind leert dat hij verantwoordelijk is voor zijn eigen gedrag, omdat hij degene is die het in gang zet. Ook krijgt het kind alternatieven aangereikt voor zijn storende gedrag en laten ze het kind inzien wat hun gedrag voor invloed heeft op de omgeving

 


CREATIEVE THERAPIE/SPELTHERAPIE

Door middel van creatieve therapie kan op een rustige manier geprobeerd worden om ervoor te zorgen dat het kind leert om gevoelens tot uiting te brengen, en op wat voor manieren ze dat kunnen doen. Zo leren ze dat agressie niet de enige manier is waarop dat kan. Zodra ze dit onder controle hebben kan er overgegaan worden op het verwoorden van emoties.

 



TRAINING VOOR OUDERS,LERAREN EN ANDERE HULPVERLENERS 

Ook voor de ouders zijn er trainingen waarbij ze kunnen leren hoe ze moeten omgaan met hun kind. Er wordt onder andere informatie gegeven over het geven van positieve aandacht.

Voor de leraren en hulpverleners zijn er ook trainingen waarin ze leren hoe ze moeten omgaan met kinderen met ODD. Ze krijgen uitleg over de achtergronden van ODD, hoe ze positieve aandacht moeten geven en hoe ze moeten straffen en belonen. Het straffen en belonen kan via drie systemen:

-‘home-token’-systeem, hierbij wordt bij goed gedrag een punt gegeven en bij een aantal punten is er iets leuks aan verbonden.

-‘respons cost’-systeem, hierbij worden ook punten gegeven, maar worden deze weer afgetrokken als straf.

-time-out-systeem, hierbij wordt bij slecht gedrag een plek aangewezen waar ze moeten blijven voor een bepaalde tijd om even tot zichzelf te komen.

 


MEDICATIE

Het gebruik van medicijnen kan een positief effect hebben op het gedrag van een kind met ODD. Medicijnen worden meestal toegepast als het kind ook nog last heeft van andere problemen zoals depressiviteit of ADHD. Er zijn veel verschillende soorten medicijnen die elk een ander aspect proberen te verminderen. Er zijn medicijnen om meteen een situatie onder controle te krijgen en je hebt ook medicijnen die chronisch agressief gedrag verminderen.

 


TIPS VOOR OUDERS MET EEN KIND MET ODD

-Laat duidelijk merken dat je het opstandige gedrag niet accepteert. Geef daarbij ook aan welk gedrag je wél wilt zien van je kind.

Probeer met behulp van een beloningssysteem het gewenste gedrag van het kind op te roepen. Door positief gedrag te benoemen, te oefenen, zelf te laten opschrijven wat goed gaat.

-Het ongewenste gedrag kan gestopt worden door begrenzing. Stel duidelijke regels aan het gedrag.

-Stel je kind verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag. Maak hem bewust van keuzes die hij maakt en bespreek deze. Bespreek ook alternatieven. Stel hem ook verantwoordelijk voor de gevolgen en vraag je kind hoe hij deze problemen op denkt te lossen.

-Je kind heeft problemen met het reguleren van zijn emoties. Probeer zijn gedachten te herstructureren, zodat dit beter gaat. Leg je kind uit dat hij het gedrag van anderen te negatief inschat.

-Leer je kind zich te verplaatsen in anderen: laat hem zien en ervaren wat het effect van bepaald gedrag op iemand is

 

 


OORZAAK EN GEVOLGEN ODD

 

 

Zoals bij elke stoornis heeft ook ODD gevolgen, zowel voor het kind zelf als voor de ouders en de omgeving. Ze worden belemmerd in hun ontwikkeling omdat hun gedrag veel negatieve reacties oproept

 

 

 

SOCIALE GEVOLGEN

Kinderen met agressief gedrag worden eerder uitgesloten van groepen. Klasgenoten zijn bang voor de kinderen met ODD en proberen uit de buurt te blijven. Ze worden niet uitgenodigd op verjaardagsfeestjes en worden als laatste gekozen bij samenwerkingsopdrachten op school. Wanneer het kind dit doorkrijgt, krijgt het een laag zelfbeeld en denkt het erg negatief over zichzelf. Hierdoor komen ze in een negatieve spiraal: ze nemen nog meer afstand van de andere kinderen en gaan zich zo nog eenzamer voelen.

 

 


GEVOLGEN VOOR THUIS

Ook thuis zorgen de kinderen met ODD voor veel problemen. Het opvoeden van deze kinderen is erg zwaar omdat ze zich constant proberen te verzetten tegen het gezag van de ouders.

Het kan ook gevolgen hebben voor broertjes of zusjes van de kinderen want doordat het opvoeden van een kind met ODD zo zwaar is en zoveel tijd kost krijgen de andere kinderen minder aandacht. Voor de ouders is het moeilijk om de aandacht te verdelen en de broertjes en zusjes zouden hier ook onder kunnen lijden.

 

 


GEVOLGEN VOOR OP SCHOOL

Kinderen met ODD proberen zich steeds te verzetten tegen volwassenen. Zo dus ook tegen leraren op school. Dit soort gedrag wordt niet geaccepteerd op scholen en daarom kunnen ze geschorst worden, van school gestuurd worden of verwezen worden naar speciaal onderwijs.

 

 


GEVOLGEN VOOR DE TOEKOMST

Kinderen die een moeilijke jeugd hebben gehad door hun ODD kunnen daar later ook nog last van hebben. In hun puberteit en zelfs later zullen ze er nog veel van merken. Ze kunnen:

  • in aanraking komen met criminaliteit
  • verslaafd raken
  • last krijgen van depressiviteit
  • moeilijk aan een baan komen of ze wisselen vaak van baan